Ընդդիմադիր «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը բողոքարկել է հոկտեմբերի 25-ին Ստեփանավանում անցկացված տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների արդյունքները՝ պնդելով, որ ընտրական գործընթացն ուղեկցվել է բազմաթիվ խախտումներով, վարչական ռեսուրսի չարաշահմամբ և ընդդիմության նկատմամբ ճնշումներով։ Կուսակցությունը պահանջում է անվավեր ճանաչել համայնքի ավագանու ընտրությունների արդյունքները։

Այս մասին նոյեմբերի 1-ին հայտնել է կուսակցության անդամ, սահմանադրագետ Գոհար Մելոյանը՝ Ստեփանավանի թիվ 25 տարածքային ընտրական հանձնաժողովի նիստից։

«Տեղեկացնում եմ, որ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը՝ համամասնական ընտրակարգով անցկացված Ստեփանավան համայնքի ընտրությունների արդյունքներն անվավեր ճանաչելու վերաբերյալ դիմում է ներկայացրել»,- հայտարարել է Մելոյանը։

Նրա խոսքով՝ դիմումում ներկայացվել են ընտրական գործընթացի ընթացքում արձանագրված ենթադրյալ խախտումները, այդ թվում՝ ընտրողներին մոլորեցնելու և խաբեությամբ ձայներ ստանալու, վարչական ռեսուրսի համակարգային օգտագործման, ինչպես նաև իրավապահ մարմինների կողմից նախընտրական քարոզչությանը միջամտելու դեպքերը։

Կուսակցությունը պնդում է նաև, որ սահմանափակվել է հավաքների ազատությունը, խոչընդոտվել է ընդդիմության քարոզարշավը, արձանագրվել են ընտրողներին նյութապես շահագրգռելու փորձեր և հարյուրավոր տեխնիկական ու բովանդակային խախտումներ։

«Ընտրական գործընթացի ամբողջ ընթացքում […] մեր կողմից արձանագրված հանգամանքներն իրենց բնույթով, ծավալով, տարածվածությամբ և ազդեցությամբ խաթարել են արդար ընտրությունների գործընթացը»,- հայտարարել է Մելոյանը։

Նա նաև պնդել է, որ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիրը», ընտրողներին մոլորեցնելու նպատակով, փաստացի իր հետ կապ ունեցող թեկնածուի մասնակցությունն ապահովել է «Գործարար» կուսակցության ցուցակով։ Այս պնդումները պաշտոնապես հաստատված չեն։

Ըստ Մելոյանի հայտարարության վերաբերյալ հրապարակումների՝ տարածքային ընտրական հանձնաժողովը մերժել է արդյունքներն անվավեր ճանաչելու դիմումը։ Որոշման պաշտոնական հիմնավորումը դեռ հրապարակայնորեն հասանելի չէ։

Հիշեցնենք, որ հոկտեմբերի 25-ին Հայաստանի 21 համայնքում անցկացվել են ՏԻՄ ընտրություններ։ Դրանցից 19-ում քվեարկությունը տեղի է ունեցել համամասնական, երկուսում՝ մեծամասնական ընտրակարգով։ Նախնական արդյունքներով՝ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիրը» առաջին տեղն է զբաղեցրել 16 համայնքում, ևս երկուսում հաղթել է նրա մասնակցությամբ «Համերաշխություն» դաշինքը։

Ստեփանավանում ամենաշատ ձայները ստացել է գործող համայնքապետ Արմեն Գրիգորյանի գլխավորած «Գործարար» կուսակցությունը՝ 41,54 տոկոս կամ 5506 ձայն։ ՔՊ-ն ստացել է 35,32 տոկոս կամ 4681 ձայն, իսկ «Ուժեղ Հայաստանը»՝ 19,68 տոկոս կամ 2609 ձայն։ «Հանրապետություն» կուսակցությունը հավաքել է 3,41 տոկոս։

Նախնական հաշվարկով՝ Ստեփանավանի 21-հոգանոց ավագանիում «Գործարարը» ստանում է ինը, ՔՊ-ն՝ ութ, իսկ «Ուժեղ Հայաստանը»՝ չորս մանդատ։ Քաղաքական ուժերից ոչ մեկը ինքնուրույն մեծամասնություն չունի։

Հատկանշական է, որ «Գործարարի» ցուցակը գլխավորող գործող համայնքապետ Արմեն Գրիգորյանը «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ է, թեև ընտրություններին մասնակցել է այլ կուսակցության ցուցակով։

Ստեփանավանում գրանցվել է հոկտեմբերի 25-ի ՏԻՄ ընտրությունների մասնակցության ամենաբարձր ցուցանիշը՝ շուրջ 68,8 տոկոս։

Նոյեմբերի 29-ին Հայաստանի 12 համայնքում տեղի կունենան տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններ, որոնցից տասում ավագանին կընտրվի համամասնական ընտրակարգով։ Երեք համայնքում՝ Աշտարակում, Աշոցքում և Ապարանում, ընտրություններին կմասնակցի ընդամենը մեկ քաղաքական ուժ կամ դաշինք։

Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հոկտեմբերի 31-ին վիճակահանությամբ որոշել է ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների և դաշինքների քվեաթերթիկների հերթական համարները, ինչպես նաև կարգավորել նախընտրական քարոզչության կազմակերպման մի շարք հարցեր։

ԿԸՀ-ի հաղորդմամբ՝ հանձնաժողովը հաստատել է Սյունիքի մարզի Կապան և Արագածոտնի մարզի Աշտարակ համայնքների ավագանիների ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերին հանրային հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով, ինչպես նաև համապատասխան մարզերում հեռարձակվող այլ լրատվամիջոցներով եթերաժամ տրամադրելու կարգն ու ժամանակացույցը։

«Մեկ այլ որոշմամբ ԿԸՀ-ն բաշխել է հինգ քառակուսի մետրը գերազանցող արտաքին գովազդային վահանակներում քարոզչական պաստառներ փակցնելու իրավունքը 2026 թվականի նոյեմբերի 29-ի տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների և կուսակցությունների դաշինքների միջև», – նշվում է հանձնաժողովի հաղորդագրությունում։

Նույն նիստում ԿԸՀ-ն սահմանել է նաև 2027 թվականի ՏԻՄ հերթական ընտրությունների քվեարկության օրերը։

Նոյեմբերի 29-ին համամասնական ընտրակարգով ավագանու ընտրություններ կանցկացվեն Արագածոտնի մարզի Աշտարակ և Ապարան, Արմավիրի մարզի Մեծամոր և Բաղրամյան, Գեղարքունիքի մարզի Սևան, Լոռու մարզի Սպիտակ, Շիրակի մարզի Աշոցք և Ամասիա, Սյունիքի մարզի Կապան, Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան համայնքներում։ Եվս երկու՝ Արագածոտնի մարզի Արևուտ և Մեծաձոր համայնքներում, քվեարկությունը կանցկացվի մեծամասնական ընտրակարգով։

ԿԸՀ-ի վիճակահանությամբ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ստացել է 10-րդ, «Ուժեղ Հայաստանը»՝ 8-րդ, «Ապրելու երկիրը»՝ 3-րդ, «Լուսավոր Հայաստանը»՝ 11-րդ, «Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը»՝ 5-րդ, իսկ «Գործարարը»՝ 9-րդ համարը։ Մյուս ուժերից «Բարոյական արժեքները» հանդես կգա 1-ին, «Շանթ դաշինքը»՝ 2-րդ, «Վստահություն» դաշինքը՝ 4-րդ, «Միասնական համայնքը»՝ 6-րդ, իսկ «Համերաշխություն» դաշինքը՝ 7-րդ համարի ներքո։

Ովքեր են մասնակցելու ընտրություններին՝ ըստ համայնքների

Սևանում (Գեղարքունիքի մարզ) առաջադրվել են երեք ուժեր՝ «Քաղաքացիական պայմանագիրը», «Միասնական համայնքը» և ՀԱՍԿ-ի ու ՌԱԿ-ի կազմած «Վստահություն» դաշինքը։

Սպիտակում (Լոռու մարզ) ընտրապայքարին կմասնակցեն «Քաղաքացիական պայմանագիրը», «Բարոյական արժեքները» և «Ուժեղ Հայաստանը»։

Կապանում (Սյունիքի մարզ) գրանցվել են «Քաղաքացիական պայմանագիրը», «Շանթ դաշինք» ազգայնական կուսակցությունը և «Ապրելու երկիրը»։

Նոյեմբերյանում (Տավուշի մարզ) կմրցեն «Քաղաքացիական պայմանագիրը», «Լուսավոր Հայաստանը» և «Ապրելու երկիրը»։

Բաղրամյանում (Արմավիրի մարզ) ընտրություններին կմասնակցեն երկու կուսակցություններ՝ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» և «Գործարարը»։

Մեծամորում (Արմավիրի մարզ) առաջադրվել են «Քաղաքացիական պայմանագիրը» և «Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը»։

Ամասիայում (Շիրակի մարզ) ընտրապայքարը կընթանա «Քաղաքացիական պայմանագրի» և «Բարոյական արժեքների» միջև։

Աշտարակում (Արագածոտնի մարզ) և Աշոցքում (Շիրակի մարզ) ընտրություններին կմասնակցի միայն «Քաղաքացիական պայմանագիրը»։

Ապարանում (Արագածոտնի մարզ) միակ գրանցված քաղաքական ուժը «Համերաշխություն» դաշինքն է, որի կազմում են «Քաղաքացիական պայմանագիր» և «Գործարար» կուսակցությունները։

Երևանի քաղաքապետարանի տարբեր ստորաբաժանումների աշխատակիցների մասնակցությամբ կաշառքի ենթադրյալ դեպքերի վերաբերյալ քրեական գործով մեղադրանք է առաջադրվել տասը անձի։ Ըստ Հակակոռուպցիոն կոմիտեի՝ պաշտոնյաները գումարներ են ստացել ծննդյան վկայական տրամադրելու, զինվորական ծառայությունից ազատելու և հողային գործարքներ կազմակերպելու համար։ Վեց մեղադրյալի մասով նախաքննությունն ավարտվել է, և գործն ուղարկվել է դատարան։

Հակակոռուպցիոն կոմիտեի հաղորդմամբ՝ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում բացահայտվել են կաշառք ստանալու և տալու մի քանի դրվագներ, որոնցում ներգրավված են եղել Երևանի քաղաքապետարանի քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման և քաղաքաշինության ոլորտների աշխատակիցներ։

Քննության տվյալներով՝ քաղաքապետարանի Կենտրոնի և Նորք Մարաշի ՔԿԱԳ տարածքային բաժնի պաշտոնատար անձը քաղաքացու տվյալները մուտքագրելու և նոր ծննդյան վկայական տրամադրելու գործընթացը կազմակերպելու դիմաց ստացել է 100 դոլար կաշառք։

Նույն պաշտոնյան, ըստ իրավապահների, մեկ այլ քաղաքացուց ստացել է 2000 դոլար՝ նրան պարտադիր զինվորական ծառայությունից ազատելու հարցը համապատասխան զինկոմիսարիատի պաշտոնյայի միջոցով լուծելու նպատակով։ Սակայն գումարը զինկոմիսարիատի ներկայացուցչին փոխանցելու փոխարեն օգտագործել է անձնական կարիքների համար։

Քրեական վարույթի մեկ այլ դրվագ վերաբերում է Երևանի քաղաքապետարանի ճարտարապետության և քաղաքաշինության վարչությանը։ Հակակոռուպցիոն կոմիտեի տվյալներով՝ վարչության աշխատակիցը քաղաքացուն մոտ 64 քառակուսի մետր մակերեսով հողամաս օտարելու գործընթացը կազմակերպելու համար ստացել է 5000 դոլար կաշառք։

Նույն աշխատակիցը, այլ անձի օժանդակությամբ և քաղաքապետարանի մեկ այլ պաշտոնյայի հետ նախնական համաձայնությամբ, 2025 թվականի նոյեմբերին քաղաքացուն առաջարկել է գումարի դիմաց սկսել վերջինիս պատկանող հողամասի վերաբերյալ իրավական գործընթացներ։

Քաղաքացին սկզբում համաձայնել է վճարել 500 դոլար, սակայն հետագայում պաշտոնյան պահանջել է տասնապատիկ ավելի՝ 5000 դոլար։ Քաղաքացին հրաժարվել է վճարել այդ գումարը, և հողամասի վերաբերյալ գործընթաց չի իրականացվել։

«Քրեական վարույթի շրջանակներում մեղադրանք է ներկայացվել 10 անձի: Նրանցից 6-ի վերաբերյալ նախաքննությունն ավարտվել է, և վարույթի նյութերն ուղարկվել են դատարան», – ասվում է Հակակոռուպցիոն կոմիտեի հաղորդագրությունում։

Մեղադրյալները համարվում են անմեղ, քանի դեռ նրանց մեղավորությունը չի ապացուցվել դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով։

Մինչդեռ Transparency International միջազգային հակակոռուպցիոն կազմակերպության վերջին՝ 2025 թվականի Կոռուպցիայի ընկալման համաթվի (CPI) համաձայն՝ Հայաստանը 182 երկրների շարքում զբաղեցնում է 65-րդ տեղը՝ ստանալով 46 միավոր հնարավոր 100-ից։ Սա մեկ միավորով պակաս է 2024 թվականի արդյունքից, երբ Հայաստանը 47 միավորով կիսում էր 63-64-րդ տեղերը։

2023 թվականին ևս Հայաստանը ստացել էր 47 միավոր, իսկ 2020 և 2021 թվականներին ցուցանիշը հասել էր 49-ի։ Այսպիսով, վերջին տարիներին Հայաստանի գնահատականը չի բարելավվել և շարունակում է զիջել 2020-2021 թվականներին արձանագրված մակարդակին։

Այդուհանդերձ, Հայաստանի 46 միավորը բարձր է համաշխարհային միջինից՝ 42։ Երկիրը նաև առաջ է տարածաշրջանի մի շարք պետություններից, այդ թվում՝ Ադրբեջանից, Թուրքիայից և Ռուսաստանից, սակայն զիջում է Վրաստանին, որը 2025 թվականին ստացել է 50 միավոր։

Transparency International-ի գնահատմամբ՝ Հայաստանի հակակոռուպցիոն բարեփոխումները դեռ չեն ապահովել ակնկալվող արդյունքները։ Կազմակերպության հրապարակած համաթիվն արտացոլում է պետական հատվածում կոռուպցիայի վերաբերյալ փորձագետների և գործարար շրջանակների ընկալումները, այլ ոչ թե արձանագրված կոռուպցիոն հանցագործությունների քանակը։

Հայաստանը 2027 թվականին կենսաթոշակային ապահովման համար նախատեսում է հատկացնել շուրջ 674 միլիարդ դրամ՝ մոտ 60 միլիարդով ավելի, քան երկրի պաշտպանության հիմնական ծրագրի ֆինանսավորմանը։

Գալիք տարվա պետական բյուջեի նախագծով կենսաթոշակային ապահովումը կլինի պետական ծախսերի ամենախոշոր ուղղություններից մեկը՝ գերազանցելով նաև Պաշտպանության նախարարության ամբողջ բյուջեն։

Նախագծի համաձայն՝ Պաշտպանության նախարարությանը նախատեսվում է հատկացնել 616,5 միլիարդ դրամ, որից 613,8 միլիարդը կուղղվի զինված ուժերի մարտական պատրաստականության և երկրի սահմանների պաշտպանության ապահովմանը։

Բյուջետային փաստաթղթում այս ծրագիրը ներկայացված է որպես «ՀՀ զինված ուժերի ռազմավարական ծավալումն ապահովող մարտական պատրաստականության պահպանում և արտաքին թշնամուց պետական սահմանների պաշտպանություն»։

Միաժամանակ, Պաշտպանության նախարարության բյուջեից ավելի քան մեկ միլիարդ դրամ նախատեսվում է հատկացնել ռազմաբժշկական սպասարկմանը և բժշկական ծառայություններին։

Թեև կենսաթոշակային ապահովման համար նախատեսված միջոցները գերազանցում են պաշտպանական հատկացումները, վերջիններս նույնպես ավելանում են։ 2026 թվականի համեմատ պաշտպանության հիմնական ծրագրի ֆինանսավորումը նախատեսվում է բարձրացնել շուրջ 47 միլիարդ դրամով՝ 566 միլիարդից հասցնելով գրեթե 614 միլիարդի։

Ընդհանուր առմամբ, 2027 թվականի պետական բյուջեի նախագծով նախատեսվում է շուրջ 4,07 տրիլիոն դրամի ծախս և 3,6 տրիլիոն դրամի եկամուտ։ Բյուջեի պակասուրդը կկազմի մոտ 468,2 միլիարդ դրամ։

Կառավարությունը հոկտեմբերի 1-ին հավանություն է տվել պետական բյուջեի նախագծին՝ այն Ազգային ժողովի քննարկմանը ներկայացնելու համար։ Նախատեսվող հատկացումները վերջնական կդառնան բյուջեի մասին օրենքի ընդունումից հետո։

Հայաստանի փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի խոսքով՝ նման հնարավորությունը մեծ է, քանի որ Հայաստանը մտադիր է արագացնել տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացմանն ուղղված աշխատանքները։

Նոյեմբերի 2-ին Ազգային ժողովում լրագրողների հետ զրույցում Գրիգորյանը հայտնել է, որ սահմանազատման հաջորդ փուլի ժամանակացույցի շուրջ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև դեռ պայմանավորվածություն չկա, սակայն առաջիկայում ակնկալվում են համապատասխան քննարկումներ։

«Հաջորդ փուլի աշխատանքների ժամանակացույցի հետ կապված դեռ չունենք պայմանավորվածություն, բայց կարծում եմ՝ շուտով կլինի, կքննարկենք, կպայմանավորվենք»,- ասել է փոխվարչապետը։

Նրա խոսքով՝ սահմանազատման որոշ հատվածների առաջնահերթ դիտարկումը կարող է անհրաժեշտ լինել ԹՐԻՓՓ-ի շրջանակում նախատեսված շինարարական աշխատանքները կազմակերպելու համար։

«Ես կարծում եմ՝ շատ հավանական է, որ արտահերթ իրականացվեն սահմանազատման աշխատանքներ, որոնք վերաբերելի կլինեն ԹՐԻՓՓ-ի ենթակառուցվածքներին», – նշել է Գրիգորյանը՝ հավելելով, որ ծրագրի իրականացումը պետք է արագացնել։

Փոխվարչապետը տեղեկացրել է, որ Սյունիքում արդեն սկսվել են ԹՐԻՓՓ-ի շրջանակում նախատեսված երկաթուղու, ավտոճանապարհի և էլեկտրահաղորդման գծերի նախագծման նախապատրաստական աշխատանքները։ Դրանք իրականացվում են՝ չսպասելով հայ-ամերիկյան «ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության» ձևավորման ավարտին։

«Հիմա սխեմաներն ենք նայում, օպտիմալ տարբերակը։ Պիտի ամենաօպտիմալ տարբերակը գտնել, որպեսզի ներդրումն արդյունավետ լինի, և երկրորդը՝ որպեսզի ենթակառուցվածքը մրցունակ լինի տարածաշրջանում», – հայտարարել է Գրիգորյանը։

Նրա խոսքով՝ նախագծային լուծումները պետք է ապահովեն նաև նոր ենթակառուցվածքների մրցունակությունը միջազգային բեռնափոխադրումների շուկայում։ Նախատեսվում է, որ իրականացված նախագծային աշխատանքները հետագայում կփոխանցվեն ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման համար ստեղծվող ընկերությանը։

Փոխվարչապետը միաժամանակ ընդունել է, որ հայ-ադրբեջանական սահմանի սահմանազատման գործընթացը դանդաղել է։ Սակայն, նրա գնահատմամբ, արդեն համաձայնեցված կանոնակարգի և ձևավորված իրավական հիմքերի առկայության պայմաններում հետագա աշխատանքները հիմնականում տեխնիկական և տեղագրական բնույթ են կրելու։

Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի հունվարին Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանազատման հանձնաժողովները պայմանավորվել էին աշխատանքները շարունակել հյուսիսից հարավ՝ սկսելով հայ-ադրբեջանա-վրացական սահմանների հատման շրջանից։ Միաժամանակ կողմերը քննարկել են հաղորդակցությունների բացմանն առնչվող առանձին հատվածներում սահմանազատումն առաջնահերթ իրականացնելու հնարավորությունը։

Սահմանազատման հանձնաժողովների վերջին պաշտոնապես հրապարակված հանդիպումը կայացել է 2026 թվականի ապրիլի 29-ին՝ Աղվերանում։ Այդ ժամանակ կողմերը քննարկել էին սահմանազատման աշխատանքների տեխնիկական ընթացակարգերը և համաձայնեցրել համապատասխան հրահանգների նախագծերը։

Սեպտեմբերին Հայաստանի բոլոր բանկերին, Կենտրոնական բանկին և Բանկերի միությանը տվեցի մեկ պարզ հարց. վերջին հինգ տարում որքա՞ն եք ծախսել ձեր հաճախորդներին զեղծարարներից պաշտպանելու վրա։ Ոչ համակարգեր էի հարցնում, ոչ գաղտնաբառեր, ոչ խոցելի կետեր, միայն մեկ թիվ ամեն տարվա համար։

Հարցրի այն պատճառով, որ մարդիկ ամեն օր կորցնում են իրենց խնայողությունները։ Իսկ նրանց փողերը պահողները ամեն անգամ ձեռքները լվանում են։

Հիմա իմ սեղանին 30-ից ավելի պատասխան նամակ կա։ Դիմել եմ թե´ որպես փաստաբան, թե´ որպես սովորական քաղաքացի: և….Կարդացեք, թե ինչպես են խոսում մեզ հետ.

«Առևտրային գաղտնիք է»։ Թե որքան են ծախսում մեր փողերի պաշտպանության վրա, դա մեզ չի վերաբերում։

 «Նախ ասեք՝ որ վստահորդի համար եք ուզում և ինչու»։ Փաստաբանից պահանջում են բացահայտել տուժողին, և պահանջում է հենց այն բանկը, որի դեմ տուժողը կարող է պահանջ ունենալ։

«Օրենքը մեզ վրա չի տարածվում»։ Ճիշտ է։ Եվ հենց սա է խնդիրը։

«Մեղավոր են հաճախորդները»։ Բոլոր դեպքերում։ Առանց բացառության։ Բանկը երբեք մեղավոր չէ։

Եվ լռություն։ Մի քանի բանկ նույնիսկ պատասխանելու կարիք չզգաց։

Թիվ չտվեց ոչ մեկը։ Հանուն ճշմարտության ԱԿԲԱ-ն և Արդշինբանկը քաղաքավարի և մարդավարի պատասխանեցին։ Բայց թիվ էլի չկա:

Կենտրոնական բանկն էլ ասում է՝ այդ թվերը չենք հավաքում, դիմեք բանկերին։ Բանկերն ասում են՝ գաղտնիք է։ Փակ շրջան։

Սա արդեն ոչ թե բանկային համակարգ է, այլ պետություն պետության մեջ։ Իր սեփական կանոններով, իր սեփական գաղտնիքներով և բացարձակ անտարբերությամբ այն մարդկանց նկատմամբ, որոնց փողերով գոյություն ունի։

Տիկնայք և պարոնայք, իրավաբանական վարչություններում աշխատող տղաներ և աչոններ։ Այնտեղ, որտեղ դուք սովորել եք, բառացի և փոխաբերական իմաստով, ես դաս եմ տալիս:Կարիք չկա ինձ բացատրել, թե ինչ է առևտրային գաղտնիքը, որտեղ է սկսվում և որտեղ է ավարտվում տեղեկատվության ազատությունը։

Խնդիրը բոլորովին այլ տիրույթում էր։ Ես չէի ասում՝ պարտավոր եք պատասխանել։ Ես ստուգում էի՝ ունե՞ք հանրային պատասխանատվության թեկուզ նվազագույն զգացում։

Դուք ձախողեցիք թեստը։

Իսկ թվեր, պարզվում է, կան։ Շատ կոնկրետ, շատ մեծ թվեր։ Միայն թե դրանք ոչ թե ձեր պաշտպանության, այլ նրանց սեփական գրպանների մասին են։

Այս շաբաթ ամեն ինչ կներկայացնեմ։

Արդարադատության նախկին նախարար Արփինե Հովհաննիսյան

—

Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքային այցով մեկնել է Բրյուսել: Տեղեկությունը հայտում է վարչապետի խոսնակ Մելանյա Հարությունյանը։

«Վարչապետը կմասնակցի Euronews հեռուստաընկերության կազմակերպած «ԵՄ ընդլայնման գագաթնաժողով 2026»-ին, որն անցկացվելու է «Եվրոպայի ապագան» խորագրի ներքո»,–գրել է Հարությունյանը:

Նշվում է, որ այցի ընթացքում նախատեսվում են նաև երկկողմ հանդիպումներ արտերկրի գործընկերների հետ:

Հավելենք, որ գագաթնաժողովը տեղի կունենա նոյեմբերի 3-ին Բրյուսելում:

Եվրոպացի առաջնորդները, քաղաքական գործիչները և փորձագետները կքննարկեն Եվրամիության ընդլայնման ապագան, ռազմավարական ինքնավարությունը, անվտանգության հարցերը, ժողովրդավարական բարեփոխումները և ԵՄ անդամակցության թեկնածու երկրների ուղին:

Նոյեմբերի 2-4-ը Ռուսաստանի Ուլան-Ուդե քաղաքում կանցկացվի մարտական գործողությունների վետերաններին նվիրված հրաձգության միջազգային մրցաշար։ Մրցումներին կմասնակցեն վեց երկրների ներկայացուցիչներ, որոնք մեդալների համար կպայքարեն օդամղիչ հրացանով և ատրճանակով հրաձգության մրցաձևերում։ Այս մասին հայտնում է Հայաստանի ազգային պարալիմպիկ կոմիտեն։

Հայաստանը մրցաշարում կներկայացնեն երեք վետերան մարզիկներ՝ Ալեքսան Բայանդուրյան Գագիկ Խուրշուդյան Դավիթ ՀակոբյանՊատվիրակության ղեկավարն է Կարեն Տոնոյանը։

«Հայաստանի ազգային պարալիմպիկ կոմիտեի նախաձեռնությամբ և Հայաստանի հրաձգության ֆեդերացիայի աջակցությամբ հայ մարզիկներն առաջին անգամ կմասնակցեն նման միջազգային մրցաշարի՝ Հայաստանը ներկայացնելով պարալիմպիկ հրաձգություն մարզաձևում։

Երկու տարի առաջ Հայաստանի ազգային պարալիմպիկ կոմիտեն նպատակ էր դրել Հայաստանում զարգացնել պարալիմպիկ հրաձգությունը։ Այս մասնակցությունը նպատակին հասնելու առաջին կարևոր գործնական քայլն է՝ նոր մարզաձևի զարգացման և վետերան մարզիկների համար նոր հնարավորություններ ստեղծելու ճանապարհին»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ։

Անցյալ շաբաթ ՀՀ Ազգային ժողովի տասնյակ պատգամավորներ ներքաշվեցին խայտառակ ծեծկռտուքի մեջ․ նրանք հարվածներ էին հասցնում միմյանց և նույնիսկ աթոռ նետում, ինչի հետևանքով ոմանց քիթն արյունահոսել էր, իսկ հագուստները՝ պատռվել։

Երկու կողմից սպառնացող հարևաններից զատ՝ Հայաստանն ունի ներքին թշնամի, որը թերևս ամենավտանգավորն է։

Անցյալ շաբաթ խորհրդարանում տեղի ունեցած և ուղիղ եթերով հեռարձակված ծեծկռտուքն անվայելուչ վարքագիծ էր, որը հարիր չէ մի ժողովրդի ընտրյալ ներկայացուցիչներին, որոնք հպարտանում են աշխարհի հնագույն քրիստոնյա ազգին պատկանելով և ապրում են, իբր, ժողովրդավարական երկրում։

Ցավոք, Ազգային ժողովի նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը հրաժարվեց ընդհատել այս սկանդալային տեսարանի ուղիղ հեռարձակումը։ Նա հայտարարեց, որ ցանկանում է՝ հանրությունը տեսնի, թե ինչ է կատարվում խորհրդարանում։ Ծեծկռտուքի տեսանյութերը լայն տարածում գտան սոցիալական ցանցերում և լուսաբանվեցին NBC-ի, Al Jazeera-ի և CNN-ի կողմից՝ ամոթալի վիճակի մեջ դնելով աշխարհասփյուռ հայությանը։

Ռուբինյանն իրեն ավելի շատ խուլիգանի պես է պահում, քան Ազգային ժողովի նախագահի։ Նա թույլ է տալիս իր կուսակիցներին վիրավորել ընդդիմությանը, սակայն հենց ընդդիմության ներկայացուցիչներից որևէ մեկը քննադատական խոսք է հնչեցնում մեծամասնության հասցեին, անմիջապես անջատում է նրա խոսափողը և կարգադրում անվտանգության աշխատակիցներին հեռացնել այդ պատգամավորին նիստերի դահլիճից։

Իրավիճակն ավելի վատթարացնելով՝ Նիկոլ Փաշինյանը, մեկնաբանելով տեղի ունեցած ծեծկռտուքը, հայտարարեց, որ «սատարում է «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության ձեռնարկած քայլերին… Աթոռով կլինի, թե այլ բանով՝ դա համաչափ է և ճիշտ… Եթե որևէ մեկը կարծում է, թե կարող է ձեռք բարձրացնել և հարվածել պատգամավորին… ապա մենք կկոտրենք այդ ձեռքը»։ Ընդդիմադիր պատգամավորների ուղղությամբ աթոռ էր նետել Ազգային ժողովի փոխնախագահ, իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ Վահագն Ալեքսանյանը։ Թեև Փաշինյանը խոստացել էր կոտրել յուրաքանչյուրի ձեռքը, ով կհարվածի պատգամավորին, հարձակման համար որևէ մեկին մեղադրանք չի առաջադրվել։

Բազմիցս և կեղծորեն հայտարարելով, թե նա Հայաստանին ժողովրդավարություն և խաղաղություն է բերել, Փաշինյանն անցյալ շաբաթ խոստովանեց, որ եթե մինչև 2031 թվականը, այսինքն իր պաշտոնավարման ընթացքում խաղաղության պայմանագիրը չստորագրվի և չվավերացվի, ապա «ես դա կհամարեմ անձնական ձախողում»։

Օրեցօր Փաշինյանն ավելի մտահոգիչ քայլեր է ձեռնարկում՝ անկայունություն հրահրելով երկրի ներսում։ Նա համաձայնել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի պահանջին՝ Հայաստանի Սահմանադրության նախաբանից հանելու 1990 թվականի Անկախության հռչակագրին կատարված հղումը։ Ալիևը այդ հղման հեռացումն է դարձրել Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագիր ստորագրելու նախապայման։ Անհավատալի է, որ Հայաստանի թշնամին է թելադրում նրա Սահմանադրության բովանդակությունը, իսկ Փաշինյանը ոչ միայն համաձայնվում է դրան, այլև Հայաստանի Անկախության հռչակագիրը անվանում է «հակապետական»։

Բարեբախտաբար, նոր Սահմանադրության ընդունման ճանապարհին կա մի լուրջ խոչընդոտ։ Փաշինյանի կուսակցությունը խորհրդարանում չունի երկու երրորդ մեծամասնություն, որն անհրաժեշտ է համազգային հանրաքվե նշանակելու համար։ Ալիևը հայտարարել է, որ առանց նման հաստատման չի ստորագրի խաղաղության պայմանագիրը։ Սա կարող է լուրջ հարված լինել Փաշինյանի առանցքային քաղաքական նպատակին և նույնիսկ հանգեցնել նրա քաղաքական անկմանը։

Այս երկընտրանքը հաղթահարելու նպատակով Փաշինյանը սկզբում հայտարարեց, որ ստիպված կլինի անցկացնել արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ՝ հույս ունենալով, որ իր կուսակցությունը կստանա անհրաժեշտ թվով ձայներ՝ խորհրդարանում երկու երրորդ մեծամասնությունն ապահովելու համար։ Սակայն շուտով նա հրաժարվեց այս գաղափարից՝ տեսնելով, որ իր կուսակիցները մտավախություն ունեն, որ նման ընտրությունների արդյունքում հնարավոր է իրենք դառնան փոքրամասնություն։

Փաշինյանը ստիպված է մշակել նոր ծրագիր, որը չի պահանջի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ։ Նա խորհրդավոր կերպով հայտարարեց․ «Ես մի առաջարկ կանեմ, որից ընդդիմությունը չի կարողանա հրաժարվել»։ Հավանաբար, նա առնվազն վեց ընդդիմադիր պատգամավորի դեմ շինծու մեղադրանքներ կհորինի և նրանց կսպառնա ազատազրկմամբ։ Եթե նրա շանտաժը հաջողվի, նա կստանա անհրաժեշտ երկու երրորդ մեծամասնությունը։ Սակայն երկու ընդդիմադիր խմբակցություններն արդեն հայտարարել են, որ կխոչընդոտեն հանրաքվեի անցկացմանը։

Հատկանշական է, որ անցյալ շաբաթ արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանն Ազգային ժողովի պատգամավորներին հայտնել է, որ եթե հանրաքվեի ընթացքում ժողովուրդը մերժի Սահմանադրությունը, ապա կառավարությունը «հրաժարական կտա և կհեռանա»։ Սա վերջ կդնի թե՛ Փաշինյանի սիրելի խաղաղության պայմանագրին, թե՛ նրա վարչապետությանը։

Մեկ այլ լուրջ խնդիր է այն, որ Փաշինյանի հրահանգով ձերբակալվել են ընդդիմության մի քանի հարյուր կողմնակիցներ՝ 2026 թվականի հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրությունների ընթացքում ընտրողներին, իբր, կաշառելու մեղադրանքով։ Նրանք արդեն ամիսներ շարունակ պահվում են կալանքի տակ՝ առանց դատաքննության, մինչդեռ Փաշինյանը շարունակաբար նրանց ներկայացնում է որպես կաշառատուներ։ Մինչ օրս որևէ դատարան նրանց մեղավոր չի ճանաչել որևէ հանցանքի համար։ Միևնույն ժամանակ, Փաշինյանի կուսակցության օգտին քվեարկած ոչ մի անձ չի ձերբակալվել ընտրակաշառքի համար։

Հեգնական է, որ վերջերս հրապարակված մի տեսանյութում երևում է, թե ինչպես է Փաշինյանն անձամբ ընտրակաշառք առաջարկում ընտրողներից մեկին՝ 2026 թվականի հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրությունների քարոզարշավի ընթացքում։ Ինչո՞ւ նա չի ձերբակալվել իր ակնհայտ անօրինական արարքի համար։

Երկրորդ իրավական խնդիրը Փաշինյանի հրահանգով մի շարք հայտնի և մեծահարուստ հայերի ձերբակալությունն է։ Նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, ինչպես նաև գործարարներ Գագիկ Ծառուկյանն ու Սամվել Կարապետյանը ձերբակալվել են չապացուցված մեղադրանքների հիման վրա, բռնագրավել են նրանց գույքն ու բիզնեսը և կալանք դրել նրանց բանկային հաշիվների վրա։ Նրանց մեղադրանք է առաջադրվել բացառապես Փաշինյանի հայտարարույթունների հիման վրա։ Նրանցից ոչ մեկը դատարանի կողմից մեղավոր չի ճանաչվել որևէ հանցագործության կատարման մեջ։ Հետևաբար նրանց գույքի բռնագրավումը պատշաճ ընթացակարգերի և օրենքի գերակայության խախտում է:

Վերոնշյալ երեք անձինք, ինչպես նաև շատ ուրիշներ, պետք է դիմեն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան՝ պահանջելով ազատ արձակել իրենց և ֆինանսական պատժամիջոցներ կիրառել Հայաստանի կառավարության դեմ՝ թույլ տված բազմաթիվ խախտումների համար։

Հարութ Սասունյան

www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

Պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանել Վրաստանի պաշտպանական ուժերի հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ Գիորգի Մաթիաշվիլին։

Այս մասին հայտնում է ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը։